ดูบทความขนมฝอยทอง

ขนมฝอยทอง

หมวดหมู่: CHECK HISTORY

ฝอยทอง...เป็นของใคร

 

                คนไทยในยุคที่ข้อมูลข่าวสารค้นหาได้ง่ายด้วยอินเตอร์เน็ตมักไม่ค่อยแปลกใจหากจะบอกว่าขนมหวานลักษณะเป็นเส้นฝอยสีส้มที่มีชื่อเรียกว่า “ฝอยทอง” นั้นไม่ใช่ขนมไทยแต่ดั้งเดิม แต่เป็นขนมที่มีพื้นเพมาจากโปรตุเกสที่ชาวโปรตุเกสเองนั่นแหละนำเข้ามาให้ชาวสยามเมืองยิ้มได้รู้จักและก็ทำกินทำขายกันมาถึงปัจจุบัน เชื่อว่าเรื่องนี้ทุกคนทราบดีอยู่แล้ว

                แต่ทราบหรือไม่ว่าชาวโปรตุเกสคนที่ว่านั้นคือใคร...

                สมัยกรุงศรีอยุธยาช่วงแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชยุคนั้นความอุดมสมบูรณ์ร่มเย็นแผ่ไพศาล และยังเป็นยุคที่มีชาวยุโรปโล้สำเภามาทำมาค้าขายเป็นจำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือ “คอนสแตนติน ฟอลคอน” (Constantine Phaulkon ) อดีตลูกเรือชาวกรีกที่ติดสอยห้อยตามขบวนเรือพ่อค้าชาวอังกฤษมาถึงกรุงศรีอยุธยาในช่วงปี 1675 ซึ่งต่อมาฟอลคอนก็สมัครเข้ารับราชการในราชสำนักโดยเลือกงานในกรมพระคลังสินค้าที่ตัวเองคุ้นเคยและเชี่ยวชาญเนื่องจากเคยทำงานอยู่ในเรือสินค้ามาก่อน และก็ทุ่มเทให้กับหน้าที่ของตัวเองอย่างดีจนได้รับความเชื่อถือไว้วางใจให้ถือราชสาส์นนำคณะทูตเดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศอื่นๆ ในยุโรปเรื่อยมา สุดท้ายก็ได้รับบรรดาศักดิ์เป็น “ออกพระฤทธิ์กำแหง” ตามมาด้วย “หลวงวิชาเยนทร์” ก่อนจะเลื่อนชั้นขึ้นเป็น “พระเจ้ายาวิชาเยนทร์” ในเวลาต่อมา

                ช่วงที่กินตำแหน่งออกพระฤทธิ์กำแหงพระเจ้ายาวิชาเยนทร์ได้แต่งงานกับ “ดอนญ่า มารี กีมาร์ เดอปิน่า” (Marie Guimar de Pinha) ในปี 1682 มารี กีมาร์ท่านนี้เป็นสตรีลูกครึ่งโปรตุเกสญี่ปุ่นที่ต่อมาได้รับตำแหน่งเป็นหัวหน้าห้องเครื่องต้นและมีหน้าที่ในการจัดปรุงอาหารยุโรปไว้รอต้อนรับอาคันตุกะในแถบทวีปเหล่านั้นที่เดินทางมาเยือนกรุงศรีอยุธยาด้วย จุดประสงค์ต่างๆ และมักจะมาพำนักอยู่เป็นเวลานานหลายเดือน ซึ่งฝีมือในการปรุงอาหารของมาดามฟอลคอนนั้นไม่ธรรมดาและเป็นที่โปรดปรานของสมเด็จพระนารายณ์อย่างมากจนต้องรับสั่งให้ปรุงอาหารยุโรปถวายอยู่เสมอ

                ความดีงามที่เกิดขึ้นจนทำให้เกิดขนมฝอยทองให้คนไทยได้อร่อยจนน้ำตาลขึ้นก็มาจากตรงนี้นี่เอง เพราะนอกเหนือจากการที่มารี กีมาร์จะปรุงอาหารคาวหวานถวายเข้าวังแล้ว เธอก็ยังแบ่งปันวิธีการทำขนมหวานหลายชนิดให้แก่คนครัวซึ่งเป็นชาวกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเป็นรูปแบบการทำขนมที่ต่างไปจากขนมไทยโดยสิ้นเชิง เพราะขนมไทยส่วนใหญ่จะทำจากแป้ง น้ำตาลและมะพร้าว แต่สำหรับขนมโปรตุเกสจะมีไข่เข้ามาเป็นส่วนประกอบหลัก เมื่อเสร็จเรียบร้อยก็จะได้ขนมสีสวยน่ากิน

ฝอยทองจึงถือเป็นขนมโปรตุเกสแท้ๆ ที่มีชื่อเรียกในภาษาโปรตุเกสว่า “Fios de Ovos” และมีต้นกำเนิดที่เมืองอาไวโร (Aveiro) ซึ่งตั้งอยู่แถบชายฝั่งทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของโปรตุเกส อีกทั้งยังไม่ได้มีแค่ฝอยทองเท่านั้น แต่ทองหยิบ ทองหยอด ทองม้วน ขนมหม้อแกง ฯลฯ ก็มาพร้อมกันหมดจนกลายเป็นขนมที่คนไทยแสนจะคุ้นเคยถึงปัจจุบัน

                จึงกล่าวได้ว่ามรดกแสนอร่อยชิ้นนี้ได้มาจากมารี กีมาร์หรือมาดามฟอลคอนแท้ๆ และเธอผู้นี้นี่เองที่ทำให้คนไทยได้รู้จักฝอยทองมาถึงปัจจุบัน แต่น่าแปลกที่ว่าชื่อ “มารี กีมาร์” กลับไม่เป็นที่รู้จักและจดจำเท่ากับชื่อ “ท้าวทองกีบม้า” ที่สันนิษฐานกันว่าน่าจะเกิดจากการเรียกขานของชาวกรุงศรีอยุธยาในยุคนั้นที่แปร่งจากมารี กีมาร์ มาเป็นท้าวทองกีบม้า เนื่องจากภายหลังเธอได้รับโปรดเกล้าฯให้กินตำแหน่ง “คุณท้าว” เพื่อเป็นรางวัลแก่การตั้งอกตั้งใจทำหน้าที่ถวายราชสำนักมาโดยตลอด

                และคนไทยอย่างเราได้รู้จักและได้กินฝอยทองก็เพราะเธอผู้นี้นี่แหละ

 

๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑ ๑

 

  

 

11 พฤษภาคม 2560

ผู้ชม 10067 ครั้ง