ดูบทความโรคพิษสุนัขบ้า รักษาไม่หาย ตายสถานเดียว!

โรคพิษสุนัขบ้า รักษาไม่หาย ตายสถานเดียว!

หมวดหมู่: KNOWLEDGE

           

          คุณผู้อ่านอาจนึกแย้งในใจว่า โรคพิษสุนัขบ้ามีวัคซีนป้องกัน จะน่ากลัวอะไรขนาดนั้น มีวัคซีนนั้นถูกต้อง แต่สัตว์พาหะทั้งหลายที่ได้รับวัคซีนอาจพบในกลุ่มสัตว์เลี้ยงที่เจ้าของให้การดูแลอย่างดี ได้รับวัคซีนประจำปีครบสม่ำเสมอ ส่วนเจ้าของที่ไม่ได้ใส่ใจมากนัก เลี้ยงทิ้งขว้างไม่ดูดำดูดี บางครั้งเมื่อเกิดการติดเชื้อขึ้นสัตว์เลี้ยงที่น่ารักภายในบ้านก็อาจกลายเป็นตัวนำพาเชื้อโรคที่น่ากลัวเข้ามาถึงเจ้าของได้ นี่ยังไม่รวมสัตว์จรจัดอีกมากมายซึ่งน่าสงสารเพราะไม่มีเจ้าของดูแล ทั้งการดูแลของรัฐก็ยังไม่ทั่วถึง กลายเป็นพาหะนำโรคที่น่ากลัวได้อีกทางหากจะอธิบายถึงโรคพิษสุนัขบ้า

         ในทางการแพทย์มีชื่อเรียกว่า “Rabies Virus” ซึ่งเป็นโรคติดต่อร้ายแรงที่ไม่ได้มีการแพร่ระบาดและติดเชื้อเฉพาะในสัตว์จำพวกสุนัขและแมวเท่านั้น แต่ครอบคลุมไปถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิด ทั้งหนู ค้างคาว กระต่าย ลิง ชะนี วัว ควาย ช้าง ม้า รวมถึงมนุษย์ด้วย แต่เพราะสุนัขและแมวเป็นสัตว์ที่ใกล้ชิดมนุษย์มากที่สุดจึงมักถูกเพ่งเล็งมากกว่าใคร โรคพิษสุนัขบ้าเกิดจากเชื้อไวรัสที่จะปะปนอยู่ในน้ำลายของสัตว์เหล่านี้ ฉะนั้นเมื่อใดก็ตามที่ร่างกายของเรามีบาดแผลแล้วไปสัมผัสกับน้ำลายสัตว์ก็จะติดเชื้อพิษสุนัขบ้าได้ทันที และเชื้อยังแพร่เข้าสู่กระแสเลือดได้รวดเร็วโดยมีเป้าหมายพุ่งตรงไปยังสมอง จากนั้นระบบการทำงานของสมองที่จะเชื่อมโยงไปยังอวัยวะส่วนต่างๆ ก็จะเริ่มผิดปกติและหยุดชะงัก สุดท้ายผู้ที่ติดเชื้อก็จะเสียชีวิตเพราะในปัจจุบันยังไม่มียาหรือการรักษาใดที่จะช่วยผู้ป่วยที่ติดเชื้อโรคนี้ได้ต้องย้ำว่าแม้เชื้อโรคจะปะปนอยู่กับน้ำลายของสัตว์ แต่การถูกสัตว์เหล่านี้ข่วนด้วยเล็บก็มีโอกาสทำให้เราติดเชื้อได้ จึงควรระมัดระวังการจับหรือเล่นกับสัตว์จรจัดทั้งหลายหรือแม้แต่สัตว์เลี้ยงที่เราไม่ได้รู้เห็นถึงการดูแลของเจ้าของว่าดีพอหรือไม่ สัตว์ทุกชนิดโดยเฉพาะสัตว์จรจัดมักรู้สึกดีใจที่มีผู้ให้ข้าวให้น้ำและจับต้องเนื้อตัวด้วยความรักและเอ็นดู จึงมักเลียเนื้อตัวผู้ที่มีเมตตาต่อมันโดยที่มันเองก็ไม่รู้ว่ากำลังนำเชื้อโรคมาสู่เรา เพราะในระยะเป็นพาหะสัตว์เหล่านี้มักไม่แสดงอาการใดให้เป็นที่สังเกต

         การระมัดระวังจึงต้องตกเป็นหน้าที่ของเราวิธีสังเกตอาการของสัตว์เหล่านี้ในกรณีที่สงสัยว่าติดเชื้อพิษสุนัขบ้าแล้วหรือไม่นั้นอาจดูได้จากสัตว์เริ่มมีพฤติกรรมเปลี่ยนไป บางชนิดเปลี่ยนจากร่าเริงเข้าหาคนเป็นซึมและเก็บตัว บางตัวซนและชอบเล่นสนุกสนานก็อาจเปลี่ยนเป็นสัตว์ที่หงุดหงิดง่ายไล่กัดผู้คนโดยไม่มีเหตุผลทั้งที่เดิมเป็นสัตว์ไม่ดุร้าย ยิ่งหากเป็นช่วงที่มีการระบาดต้องยิ่งหมั่นสังเกต แต่ก็ไม่ควรตัดสินใจประหัตประหารชีวิตสัตว์ด้วยตัวเอง สิ่งที่ควรทำคือแจ้งเจ้าหน้าที่สำนักงานปศุสัตว์ประจำอำเภอหรือจังหวัดให้ทราบเพื่อการประเมินอาการขั้นต้น เพราะบางครั้งสัตว์อาจเพียงแค่เจ็บป่วยด้วยโรคชนิดอื่นส่วนผู้ที่ถูกสุนัขจรจัดหรือสุนัขที่คาดว่าจะเป็นโรคพิษสุนัขบ้ากัดควรรีบล้างทำความสะอาดบาดแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่หลายครั้งแล้วพบแพทย์โดยเร็วเพื่อรับวัคซีนพิษสุนัขอย่างทันท่วงที ขั้นตอนต่อไปหากเป็นสัตว์มีเจ้าของควรทำการกักตัวสังเกตอาการราว 10 วันเพื่อดูพฤติกรรมสัตว์ที่อาจเปลี่ยนแปลงไป หากสุนัขเกิดตายลงในช่วงนี้ควรตัดส่วนหัวนำส่งเจ้าหน้าที่เพื่อการตรวจชันสูตรโรค หากอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯควรนำส่งที่สถานเสาวภา สภากาชาดไทย หากเป็นต่างจังหวัดควรนำส่งที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์หรือสำนักงานกรมปศุสัตว์ที่มีอยู่ทุกจังหวัด แต่หากถูกกัดโดยสัตว์จรจัดที่ไม่สามารถกักตัวสัตว์ไว้ได้ควรพบแพทย์รับวัคซีนไว้ก่อนเลยเพื่อความปลอดภัย

            ที่น่ากลัวยิ่งกว่าอะไรคืออาการของมนุษย์ที่ป่วยเป็นโรคพิษสุนัขบ้า นั่นคือ 2-3 วันที่ถูกกัดจะเริ่มมีอาการคล้ายเป็นหวัด คือไม่สบายตัว เจ็บคอ มีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร ต่อมาเริ่มมีการอาเจียน จากนั้นในบริเวณบาดแผลที่ถูกสัตว์กัดอาจมีอาการคันหรือชา สุดท้ายจะเกิดอาการทางประสาทโดยผู้ป่วยจะมีอาการตกใจตื่นเต้นง่ายแม้ไม่มีสิ่งกระตุ้น กระสับกระส่ายไม่อยู่นิ่ง สลับกับการนอนซมเก็บตัวและง่วงซึมตลอดวัน กลัวแสงและกลัวน้ำ เพียงแต่ระยะนี้ยังสื่อสารพูดคุยกับผู้อื่นได้เป็นปกติ และเมื่อเชื้อเริ่มกระจายทั่วร่างกายแล้วผู้ป่วยจะไม่สามารถควบคุมสติได้อีกต่อไป การเคลื่อนไหวพูดจาไม่เป็นปกติอีกแล้ว น้ำลายไหล ประสิทธิภาพการกลืนล้มเหลว สุดท้ายจะมีอาการดุร้ายและเห่าหอนคล้ายสุนัข เกิดอาการชักและระบบหายใจติดขัด ในที่สุดก็จะเสียชีวิตลงอย่างทรมานที่สุดฉะนั้นในเมื่อรักษาไม่ได้สำคัญที่สุดคือต้องป้องกันและระมัดระวังการติดเชื้อโดยไม่รู้ตัวด้วยการไม่สัมผัสสัตว์ที่ไม่รู้ประวัติ การให้อาหารสัตว์จรจัดควรหลีกเลี่ยงการให้สุนัขเลีย และแม้ผิวหนังเราจะไม่มีบาดแผลก็ควรรีบล้างทำความสะอาดโดยเร็ว หรือหากสะดวกและพร้อมยิ่งไปกว่านั้นควรให้การอนุเคราะห์สัตว์จรจัดเหล่านี้ซึ่งไม่มีทางเลือกในชีวิตมากนักด้วยการให้วัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าและทำหมันโดยสัตว์แพทย์ในคลินิกรักษาสัตว์หรือโรงพยาบาลสัตว์ และยังสามารถนำสัตว์เข้ารับการผ่าตัดทำหมันโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายได้ที่สำนักงานปศุสัตว์ที่จะให้ผลดีและไม่เกิดอันตรายต่อสัตว์เท่าการฉีดยาคุมกำเนิดที่จะก่อให้เกิดโรคร้ายในสัตว์ได้ภายหลัง
           ส่วนเจ้าของสัตว์เลี้ยงเหล่านี้ก็ควรใส่ใจดูแลให้วัคซีนครบตามกำหนด โดยเฉพาะวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้านั้นฉีดโดยสัตว์แพทย์เพียงปีละ 1 ครั้งเท่านั้น แต่เป็นการป้องกันโรคได้ผลดีและช่วยลดความเสี่ยงในการแพร่ระบาดโรคสู่มนุษย์อย่างได้ผล ควรเริ่มต้นฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าเข็มแรกเมื่อสัตว์มีอายุ 2 เดือนและเข็มที่ 2 ในปีถัดไปและเป็นประจำทุกปี หากเป็นสัตว์จรจัดเมื่อฉีดเข็มแรกแล้วจะต้องรับเข็มที่สองใน 1 เดือนถัดไปเพื่อเป็นการกระตุ้นภูมิต้านทานก่อนจะฉีดซ้ำปีละครั้งตามปกติทั้งสัตว์เลี้ยงและสัตว์จรจัดมีความน่ารักและน่าสงสารต่างกันไป อย่างไรก็ดีมนุษย์ควรมีจิตใจเมตตา ไม่มองสัตว์จรจัดว่าไร้ค่าและควรถูกทำร้ายอย่างทารุณเพราะคิดเพียงว่าเป็นสัตว์ แต่ควรจัดการช่วยเหลือแบ่งปันอาหารและวัคซีนเพื่อให้ทั้งมนุษย์และสัตว์สามารถอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างเป็นสัดส่วน เพราะอย่างน้อยนั่นก็คือ 1 ชีวิตที่เลือกเกิดและเลือกชีวิตที่ดีให้ตัวเองไม่ได้เหมือนเรา

 

11 พฤษภาคม 2017

ผู้ชม 440 ครั้ง